Bu hastalık sandığınızdan çok daha yaygın! 'Tuvalete gitmemek için tüm gün su içmiyordum'CSA HABER

22 Ocak 2022 - 22:54

Bu hastalık sandığınızdan çok daha yaygın! ‘Tuvalete gitmemek için tüm gün su içmiyordum’

Uzmanlar, dışarıda tuvalete gitmek istemeyen insan sayısının hiç de azımsanmayacak kadar fazla olduğunu söylüyor. Lakin bunu titizlik ya da itina …

Bu hastalık sandığınızdan çok daha yaygın! ‘Tuvalete gitmemek için tüm gün su içmiyordum’
Son Güncelleme :

13 Ocak 2022 - 10:52

Uzmanlar, dışarıda tuvalete gitmek istemeyen insan sayısının hiç de azımsanmayacak kadar fazla olduğunu söylüyor. Lakin bunu titizlik ya da itina üzere kavramlarla ilişkilendirmek çok yanlış. Zira uzmanlar bu durumu paruresis ya da halk ortasında bilinen ismi ile ‘utangaç mesane’ olarak isimlendiriyor ve uzun vadede çok önemli sıhhat problemlerine hatta böbrek yetmezliğine dahi yol açabileceğini söylüyor.

Bir toplumsal algı tasa bozukluğu olarak kabul edilen utangaç mesane sendromu, oburlarının yanında ve dışarıda tuvalete girememe durumunu kapsıyor.

TUVALETE GİTMEMEK İÇİN SU BİLE İÇMİYORDU

Dünyada 17 milyon kişinin yaşadığı utangaç mesane sıkıntısından mustarip olan biri de Ian Harris idi.  Hayatının tüm odak noktası meskenden ayrıldığında tuvaleti kullanmamak zorunda kalmamak olan Harris bu mevzuda o denli hassastı ki, sabah işe giderken ve akşam konuta dönene kadar gün içinde bir yudum dahi su içmiyordu.

59 yaşındaki Harris yaşadığı durumu, “Beni dışarıda tuvalete gitmekten alıkoyan en büyük sebep bir oburunun varlığıydı. İzlenmekten ya da dinlenmekten korkuyordum” kelamlarıyla anlatıyor.

Utangaç mesane sendromu yaşayanlar, ofisteki, restoranlardaki, kafelerdeki, arkadaşlarının ya da bir oburunun konutundaki ve hatta kendi konutlarındaki tuvaleti kullanmaktan kaçınabiliyorlar. Bu tasa bazen o kadar ağır hale geliyor ki, fizikî olarak idrar çıkmayı dahi zorlaştırabiliyor.

Ian Harris’in durumu gençken yavaş yavaş başladı ve 20 yıl boyunca hayatının her alanını etkiledi. ABD, Worcester’ta eşiyle birlikte yaşayan Harris, “Dünyada bu sorunu yaşayan tek kişi olduğumu hissettim. Birinci başlarda kimseye söyleyemedim, bununla baş etmek için stratejiler geliştirmeye çalıştım” diyor ve şöyle anlatıyor:

“Üniversitedeyken barlara, cümbüş yerlerine gitmezdim. Çalışmaya başladığımda da tüm iş günü boyunca sıvı tüketmezdim. Beşerler düşük sıvı alımım hakkında yorum yaparlardı.”

İş yerinde konumu yükselmeye başladıkça diğer problemler da yaşamaya başlayan Harris, “İşim gereği çok sık seyahat etmek durumunda kaldım. Uzun seyahatler sırasında bile hiçbir şey içmedim. Uzun vadede fizikî bir hasar almadığım için çok şanslıyım” diyor.

BEKLEMEKTEN İDRAR YOLU ENFEKSİYONU GEÇİRDİ

Emekli bir plak satıcısı olan 64 yaşındaki kocası Steve ile İngiltere, Carlisle’de yaşayan Ann da utangaç mesane sendromu yaşayanlardandı. Bu durumla baş edebilmek için hayatını kısıtladığı periyotları anlatan Ann,

“Asla uzun aralı seyahatlere çıkamadım, toplumsal etkinliklere katılamadım. Dışarıdaysam ve tuvalete gitmek zorunda kalırsam herkesin yemek yediği sırada en az kullanılmış olan tuvalete giderdim. İş yerinde diğer birisi varken asla tuvalete gitmezdim. Tuvaleti boş yakalayabilmek için çok beklemem gerekirdi ve bu yüzden tekraren idrar yolu enfeksiyonu geçirdim” diyor.

OLAYLARIN YÜZDE 90’INI ERKEKLER OLUŞTURUYOR

Ürolog Tim Whittlestone, paruresis olaylarının yüzde 90’ını erkeklerin oluşturduğu bilgisini veriyor ve bunun nedenini ise erkek tuvaletlerinde pisuarların nizamının birbirine yakın olması olarak gösteriyor.

Whittlestone, hastalarının yüzde 70’inin toplum içinde idrar yapma konusunda kaygı duyduğundan bahsediyor, “Yıllardır tatil yapmamış, flört etmekten ve eş bulmaktan kaçınan, aile etkinliklerinden, çocuklarının hoş anlarından yoksun kalan ve hatta bu sorun nedeniyle iş tekliflerini reddeden insanlara yardım ettim” diye konuşuyor.

EN ÖNEMLİ YAN TESİRİ BÖBREK YETMEZLİĞİ

Dışarıda tuvalete gidememe sıkıntısının mesane enfeksiyonları başta olmak üzere birçok fizikî soruna yol açabildiğini de anlayan Whittlestone, o problemleri şöyle anlatıyor:

“İdrara çıkmayı geciktirmek mevcut bakterilerin çoğalmasına müsaade veriyor ve birebir vakitte mesanenin gerilemesine de neden oluyor. İşte o vakit mesaneyi boşaltmak daha da zorlaşıyor zira idrar yaparken mesanenizi kasarsınız. Mesane elastikiyetini kaybederse idrara çıkma süreci düzgün gerçekleşemez. Bu, hastaların mesanelerini olağan bir formda boşaltamayacakları manasına geliyor. Sonuç olarak yeni idrar yapılmış olsa bile tekrar gitme dürtüsü yaşanıyor.”

Whittlestone, üşengeç mesane sendromunun en önemli yan tesirinin böbrek yetmezliği olduğunu, gördüğü böbrek yetmezliği olaylarının yüzde 10 ila 15’inin paruresis’e bağlı olduğunu söylüyor.

Tuvaletleri kullanma fobisi 16 yaşındaki kızın hayatına mal oldu

Tuvaletleri kullanma fobisi 16 yaşındaki kızın hayatına mal oldu İngiltere’de 2015 yılında tuvalet fobisi yüzünden otizmli16 yaşındaki Emily Titterington hayatını kaybetmişti.
8 hafta boyunca tuvalete gitmeyi reddeden Titterington, hiçbir bağırsak hareketi olmadan 8 hafta geçirdi. Bağırsağındaki dışkılar adeta bir taşa dönüştü. Çıkış olmayınca beden içerisinde daima büyüyen bağırsak, göğüs boşluğuna kadar ulaştı ve kalp krizini tetikledi.
Uzun müddettir tuvalet sorunu yaşadığı belirtilen kızın 16 yaşındaki aslında uygun bir tedaviyle kurtarılabileceği öğrenildi ama genç kızın annesi, Emily’nin daima tedavi görmeyi reddettiğini söyledi.

Tuvaletleri kullanma fobisi 16 yaşındaki kızın hayatına mal oldu

Tuvaletleri kullanma fobisi 16 yaşındaki kızın hayatına mal oldu İngiltere’de 2015 yılında tuvalet fobisi yüzünden otizmli16 yaşındaki Emily Titterington hayatını kaybetmişti.
8 hafta boyunca tuvalete gitmeyi reddeden Titterington, hiçbir bağırsak hareketi olmadan 8 hafta geçirdi. Bağırsağındaki dışkılar adeta bir taşa dönüştü. Çıkış olmayınca beden içerisinde daima büyüyen bağırsak, göğüs boşluğuna kadar ulaştı ve kalp krizini tetikledi.
Uzun müddettir tuvalet sorunu yaşadığı belirtilen kızın 16 yaşındaki aslında uygun bir tedaviyle kurtarılabileceği öğrenildi ama genç kızın annesi, Emily’nin daima tedavi görmeyi reddettiğini söyledi.

DIŞARIDA İNANÇSIZ HİSSETMEK TUVALETE GİRMEYE MAHZUR OLUYOR

Bu sendromun altında yatan ruhsal nedenleri ve sorunun tahlili için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğini Uzman Klinik Psikolog Berkay Ateş ile konuştuk.

Kendi meskeninin dışında tuvalete gidemeyen insanların bu davranışlarının en değerli nedeninin kendi alanının daha konforlu ve inançta olmasından kaynaklandığını düşünen Ateş, tuvaleti kullanma esnasında utanmaya sebep olabilecek bir formda sesin ya da kokunun fark edilmesi üzere kaygılardan ötürü bu insanların tuvalete gitmekten kaçındığını söylüyor.

Tedirginlik, dert ve gerilim bizim kaslarımızın daha fazla kasılmasına sebep olur. Kendi konutlarımızda rahat olunduğu vakit kaslar daha fazla gevşer. Münasebetiyle dışarıda kendimizi inançsız hissettiğimiz bir ortamda tuvalete girmek bizim için çok rahat bir durum değildir” diyen Ateş, bunu çok rahat bir halde yapabilen insanların da olduğunu ekliyor.

BEBEKLİK PERİYODUNDAKİ TUVALET EĞİTİMİ ÇOK KIYMETLİ

Bu sorunun temelinde aslında bebeklik devrindeki tuvalet eğitiminden kaynaklanan şahsî farkların da tesirli olduğunu söyleyen Ateş, şayet bu periyotta bebek, çok fazla bunun utancını, suçluluk hissini yaşamışsa yahut tuvalet tutma dediğimiz bir davranışı, hareketi gerçekleştiriyorsa, bu hususta çok fazla eleştiriliyorsa, yargılandıysa, küçük düştüyse, yetişkinlikte de bu bireylerin tuvalet tutma konusunda sorunlar yaşayabileceğinden bahsediyor.

Berkay Ateş, “Eğer dışarıda tuvalete gidememe sorunu hayat kalitesini bozacak seviyede o kişinin hayatını etkiliyorsa öncelikle kişinin bunun farkına varması gerekir. Bu tasanın ortaya çıkmasının sebeplerine götüren ya da bunlara yol açan her şeyin yanlışsız bir halde kıymetlendirilmesi gerekiyor. Kişinin bunların farkına varıp tahlil edebilecek bir hale gelmesi lazım” diyor. Ateş, bu sorunu yaşayan kişinin bunlarla ilgili ufak tefek yüzleşme davranışları yahut daha rasyonel ve gerçekçi niyetlerle bu davranışını değiştirmeye ufak ufak adımlar atabileceğini söylüyor.

HİSLERİNİ İÇİNE ATAN, BASTIRANLARDA DAHA SIK YAŞANIYOR

Şayet bu bireylerin kendi başlarına sorunu çözmekte zorlanırlarsa kesinlikle bir takviye almaları gerektiğinin altını çizen Ateş, küçük çocuklarda bu sorunlarla karşılaşan ailelere tavsiyelerde bulunuyor ve şunları söylüyor:

İçine çok fazla şeyi atan, hislerini çok fazla dışa vuramayan şahıslarda bu türlü sorunlar yaşanabilir. Şayet bir çocukta uzun mühlet tuvaletini tutma davranışı fark edilirse erişkinlik periyoduna gelmeden evvel kesinlikle bir çocuk terapisine ya da gelişim psikoloğuna yönlendirilmesinde yarar var. Bu mevzunun altında ferdî ruhsal sebepler yatıyor olabilir.

Çok fazla para harcayan ve saçan bireylerin daha fazla tuvalete çıktığı, para harcamayan tavırlı bireylerin tuvaletini tutan beşerler olduğunu öne süren teorilerin olduğunu da kelamlarına ekleyen Ateş, “Eğer bir çocuk tuvaletini yapmak istemiyorsa, bunu ebeveyn fark etmeli ve neden bu kadar fazla utanç duyduğunu, niçin bu husustan ötürü suçluluk hissettiğini sorgulamalı. Bunun olağan bir süreç olduğunu, doğal olduğunu bir çocuğun bunu yapmasından ötürü kendini hatalı hissetmemesi gerektiğini ona anlatmalı” diyor.

‘ÇOCUKLUK TRAVMALARIMIZ TETİKLEYEBİLİR’

Berkay Ateş, “Hepimizin çocukluk devrimizde tuvaletimizi tutama ile ilgili birtakım travmalarımız da vardır. Çocukluk periyodunda tuvaletini tutamayan insanların gelecekte bu bahiste daha fazla zorlanmaya başladığını görüyoruz. Bunların bir kabahat olmadığını, utanılacak bir şey olmadığını, bunun son derece insani olduğunu çocuklarımıza öğretmemiz gerekir” diyerek çocukları küçük düşürmeden, utandırmadan, yargılamadan onlara yaklaşmanın ve hakikat yönlendirme yapılması gerektiğini vurguluyor.

MESANE PATLAYARAK PARÇALANABİLİR

Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Berkan Reşorlu, uzun mühlet idrar tutmanın ziyanlarını sorduğumuzda şu sözlerle karşılık veriyor:

Beşerler günde ortalama 4 – 6 sefer idrara çıkmalıdır. Fakat vakit zaman çağdaş hayatın getirdiği baskılar bizi idrarımızı tutmaya zorlayabilir. Mesane 150 – 200 ml idrarla dolduğunda kişi sıkışma hissetmeye başlamakta, 400 – 500 ml’de ise bu his dayanılmaz hal almaktadır. Mesane idrarla doldukça bir noktaya kadar gerilmeye devam eder lakin kişi idrar yapmamakta ısrar ederse bir noktadan sonra istemsiz olarak idrar kaçırabilir, idrar üretimi durup böbrek yetmezliğine girebilir ya da çok gerilen mesane patlayarak parçalanabilir.”

Reşorlu, daima idrar tutmanın ve çok sıkışınca idrara gitmenin mesanenin gerilmesine ve yıllar içerisinde kapasitesinin artarak genişlemesine yol açtığını, mesanede vakit içinde gelişen bu genişlemenin sebebinin bir refleks olarak içerideki basıncı sabit tutmak, bu sayede idrar kaçmasını ve böbrek yetmezliğini önlemek olduğunu belirtiyor.

BAKTERİLER ÜRÜYOR, ENFEKSİYON OLUŞUYOR

“Yıllar içinde gelişen bu kapasite artışı mesanenin duvar yapısını bozar, mesanenin idrar boşaltma işlevini sağlıklı ve düzgün yapamaz hale getirir. Genişleyen ve kasılma işlevini gereğince gerçekleştiremeyen mesane idrarı tam olarak boşaltamaz hale gelir” diyen Doç. Dr. Reşorlu, mesane içerisinde daima idrar kalmasının kişinin sık olarak tuvalete çıkmasına ve hayat kalitesinin bozulmasına neden olduğunu, çarçabuk bakterilerin üremesine ve sık idrar yolu enfeksiyonu geçirilmesine yol açtığını kelamlarına ekliyor.

Mesanenin yapısının bozulmasının böbrekleri de olumsuz eklediğini belirten Reşorlu, idrar kaçırma problemlerinin yaşanabileceğini, ayrıyeten idrarın mesaneden böbreklere kaçmasını önleyen yapının daima idrar tutan şahıslarda hasar göreceğini, bu durum hayatı tehdit eden tekrarlayan böbrek enfeksiyonlarına yol açarak böbrek yetmezliği tablosu geliştirebileceğini söylüyor.

ERKEN BOŞALMA VE SERTLEŞME PROBLEMLERİNE NEDEN OLABİLİR

Pekala idrar tutma hastalığı, üreme ve cinsel sıhhati nasıl etkiliyor?

Reşorlu, idrar tutma alışkanlığının kişinin üreme ve cinsel sıhhati üzerine direkt bir tesirinin olmadığını lakin uzun periyotta mesane işlev bozukluğuna bağlı gelişebilecek idrar yolu enfeksiyonlarının erkeklerde testisleri etkileyerek sperm bedellerinin düşmesine, sperm kanallarını tıkayarak kısırlığa, prostat iltihaplanmasına yol açarak erken boşalma ve sertleşme sıkıntılarına yol açabileceğini belirtiyor.

38 yaşındaki H.K. çocukluğundan beri tuvaletin tutma eğiliminde. “Benim mesanem artık pek utangaç değil, aştı utangaçlığını. Fakat birtakım sfinkter kaslarımın hala çok utangaç olduğunu söyleyebilirim” diyor ve yaşadığı sorunu bizimle paylaşıyor.

Liseyi bitirene kadar okulda tuvalete girmemek için elimden geleni yaptım. Bunda tuvaletlerin pak olmamasının da hissesi çok büyüktü. Bu nedenle kreşte zorla yatırıldığım bir öğlen uykusunda hiç adetim olmamasına karşın altıma kaçırmışlığım da var. Zira tuvaletler berbat kokuyordu ve ben bu nedenle uyku öncesi tuvaletimi yap(a)mamıştım. (Bu olaydan sonra nefret ettiğim kreşe de bir daha götürülmedim esasen.)İlkokul ve sonrasında sabah kalkınca meskende giriyordum tuvalete. Sonra öğle yemeğe meskene gidersem öğle, olmadı akşama kadar bekliyordum. Lakin üniversite için meskenden ayrılınca mecbur dünya değişti. Neyse ki kaldığım yurtta her dairenin özel tuvaleti vardı. 3-4 kişi ortak kullanıyorduk bir tuvaleti. Hepsi de arkadaşım olduğundan “umumi tuvalet” tesiri yapmıyordu. Bir formda orta yolu bulmuş oldum böylelikle.Diğer yandan idrar gereksinimi için kütüphanede, kantinde, yemek için gittiğimiz yerlerde tuvalete girmeye de yavaş yavaş alıştım. Hatta saatler süren şehirlerarası seyahatlerde mola yerlerinin tuvaletlerini bile kullanmaya başladım. Şu an bu bahiste epey rahatım. Ancak tekrar de iş yerinde daima tıpkı kabine girmeye dikkat etmek üzere minik “hassasiyetlerim” yok değil.Dışkı ise değişik bir dünya. Bir yerde birinci defa yatıya kaldıysam, tatil için bir otele yerleştiysem, hatta kendi evimden annemlerin konutuna gittiysem bile birinci birkaç gün alışma sürecinde tuvalet yapmam çok sıkıntı hatta imkansız. Vakit zaman öbür bir yere gitmeme bile gerek yok. Uyandıktan sonraki birinci bir saat içinde tuvalete gitmezsem, sonra bütün gün konutta olsam bile tuvaletimi yapmam mümkün değil. Bu türlü günlerde davul üzere şiş bir karınla yaşamak zorunda kalıyorum.

ÇAĞDAŞ HAYATA GEÇMEDEN EVVEL BU TÜRLÜ DEĞİLDİ

Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Salih Boğa, “İnsanoğlu evrimleşip, çağdaş hayata geçmeden evvel tabiattaki hayvanlarla yaşarken, her insan dışkısı geldiği anda yapıyor ve gazını da çıkıyordu. Çağdaş hayata bağdaşmasa da normali buydu” diyor ve tıbbi olarak günde üç kere dışkılamak ile üç günde bir dışkılamak ortasındaki her türlü sayının olağan olduğunu, üç günde bir defadan az dışkılamaya ya da ıkınarak ve çok sert dışkı çıkarmaya da kabızlık dendiğini anlatıyor.

HİSSEDİLDİĞİ ANDA UYGUN VAKİTTE DIŞKI ÇIKARILMALI

Uzun müddet dışkıyı tutmayı alışkanlık haline getirmenin ne üzere sıhhat sıkıntılarına yol açtığını sorduğumuz Boğa, günde yaklaşık 150-200 gram dışkının rektuma (kalın bağırsağın son kısmı) ulaşıp depolandığını, hissedildiği birinci anda olmasa da, birinci uygun vakitte bu dışkının kişinin kendini rahat hissedeceği bir tuvalete giderek çıkarılması gerektiğini söylüyor.

“Kişinin kendini rahat hissetmesi nispi bir kavram olduğu için bu türlü bir tuvalet yoksa ya da kişi kendini rahat hissetmiyorsa dışkılama ertelenecek ve o an dışkılama isteği ve işlevi başlayan bağırsağa müdahale edilmiş olacaktır. Hala bağırsakta kalan dışkının içindeki su ölçüsü (normalde dışkının yarıdan fazlası sudur) kalın bağırsağın olağan işlevi gereği su emilmeye devam edeceği için daha da azalacak ve dışkı daha da sertleşecektir” diyen Boğa, şayet bu dışkılama çok ertelenirse ve kalın bağırsakta birikip suyu fazla emildiğinden çok sert hale gelirse sertleşmiş ve taşlaşmış dışkı (fekalom) sıkıntısının yaşanacağını anlatıyor.

Boğa, “Bu etaptan sonra tuvalete gidilse bile o taşlaşmış dışkıyı makattan dışarı çıkarmakta zahmet çekilir ve kronik kabızlık başlar. Bu türlü durumlarda gerektiğinde el ya da kolonoskopiyle bu taşlaşmış dışkının boşaltılması hastayı rahatlatmanın tek yoludur” diyor.

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.