Fırsatlar kaçtı mı? İnşallah kaçmamıştır

Csa Haber Kasım 09, 2021

Aylardır heyecanla beklenen COP 26 Glasgow’da toplandı ve hala devam ediyor ancak şu ana kadar arzulanan sonuçların ortaya çıktığı konusunda kuşkular var. Şayet bu kuşkular doğruysa, bu dünya için çok kıymetli bir fırsatın kaçırıldığı ve tehlikeli bir yola girildiği manasına geliyor.

“Dağ fare doğurdu” diyenlerden biri iklim aktivisti Greta Thunberg’di. COP26’nın tam bir başarısızlık olduğunu düşünüyor. Ona nazaran olay büsbütün başkanların şatafatlı konuşmalar yaptığı ve süslü taahhütlerde bulunduğu bir PR yani halkla ilgiler faaliyetine dönüştü. Halbuki perde gerisinde kuzey yarımküredeki ülkelerin hükümetleri global ısınmayı önleyecek ve aksine çevirecek tesirli adımları atmaya bir türlü yanaşmıyorlar.

Bu ortada COP 26’yı COP 15’e benzetenler oldu. COP 15, 2009 yılında Danimarka’nın başşehri Kopenhag’da yapılmıştı ve hala tipik bir başarısızlık örneği olarak gösterilir. Beklenti büyüktü lakin çıkan sonuç çok küçüktü. Kopenhag’daki konferansta, karbon emisyonlarını sınırlanması ve iklim değişikliği ile uğraşın finansmanın sağlanması üzere iki kıymetli bahiste bir sonuca varılması bekleniyordu. Hatta, 1997 yılında Kyoto’da yapılan COP 3’te oluşturulan Kyoto protokolünün yerini alacak bir muahedenin ortaya çıkabileceği beklentisi bile vardı. Olmadı. Beklentiler gerçekleşmedi. Meğer Kopenhag’da tesirli bir sonuç elde edilebilseydi bugün çok farklı bir noktada olabilirdik.

Kapsayıcı olacağı söylenen Glasgow’da iklim değişikliğine neden olanların sesleri duyulurken global ısınmadan en fazla ziyan görenlerin sesleri pek duyulamaması bir eksiklik olabilir. Ben de Glasgow’da dünyanın kurtarıldığına inanmasam da Greta kadar karamsar değilim.

Glasgow’da hiç mi âlâ bir şeyler olmadı? Oldu. Mesela, ormansızlaştırmanın önlenmesi ve aksine çevrilmesi konusunda güçlü taahhütler alındı. Sera gazlarının en tehlikelisi olan metan salımının 2030 yılına kadar yüzde 30 azaltılması için muahedeye varıldı. Fosil yakıtlar ortasında karbon içeriği en fazla olan kömüre dayalı güç üretiminin kademeli olarak azaltılması için bir ittifak oluşturuldu, taahhütler alındı. Trilyonlarca doları denetim eden birçok örgüt pak enerjiyi destekleme konusunda anlaştı.

Global kirlenmenin önde gelen iki ülkesi olan Çin ve Rusya önderleri tepe için Glasgow’a gelmediler. Onun yerine yazılı ya da imajlı bildiri göndermekle yetindiler. Ancak gezegeni kirleten başka bir sorumlu ABD tam takım Glasgow’daydı, etkindi, 2035’e kadar yüzde 100 pak elektrik gücü ve 2050’ye kadar net sıfır ve 2030’a kadar yüzde 50 daha az karbon salımı kelamı verdi.

Ancak son muvaffakiyet ölçüsü atılan adımların şu anda sanayi ihtilali öncesi periyoda nazaran 1.2 dereceye ulaşan global ısınmayı yüzyılın sonuna kadar 1.5 derece ile sonlandırabilecek boyutta olmasıydı. Görünen o ki şimdi o noktaya ulaşılamadı. Glasgow’da verilen bütün taahhütler gerçekleşse bile global ısınma lakin 1.8 derece ile sınırlanabilecek. Bu da, Paris Anlaşması’nda ortaya konulan 1.5 derecenin üzerinde.

Bu ortada Kopenhag benzetmesi de çok yerinde olmayabilir zira 2009 yılında Kopenhag’da global ısınma bir etraf sorunu olarak görülüyordu. 12 yıl sonra Glasgow’da ise dünyayı derinden tehdit eden bir sistemik risk muamelesi yapılıyor. Bu da çok kıymetli bir yaklaşım farkıdır.

 

Csa Haber

Gündemin ve Magazinin Tek Adresi CsaHaber.com

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.*

Yorumlar (0)

Herhangi bir yorum yapılmamış.