Beş duygusal etap var…

Csa Haber Kasım 08, 2021

İnkar, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme

İsviçreli psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross 1969’da yayımlanan “Ölüm ve Ölmek Üzerine” (On Death & Dying) isimli kitabında ölümcül bir hastalık ile karşılaşan insanların 5 duygusal etaptan geçtiğini tespit etmişti; inkâr, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme. Kübler-Ross ile birlikte 2005’te yayınlanan “Yas ve Yas Üzerine” (On Grief & Grieving: Finding the Meaning of Grief through the Five Stages of Loss)  kitabını yazan David Kessler bu evrelerin Covid-19 salgınına da uyarlanabileceğini belirtmişti. Kessler Harvard Business Review için yapılan söyleşide şöyle bir benzetme yapmıştı 

“…inkâr var: “Virüs bizi etkilemeyecek.” Öfke var: “Evde kalmama neden oluyor ve aktivitelerimi elimden alıyorsunuz.” Pazarlık var: “Tamam, şayet iki hafta boyunca toplumsal uzaklık koyarsam her şey daha yeterli olacak, değil mi?” Depresyon var: “Bunun ne vakit sona ereceğini bilmiyorum.” Ve son olarak kabullenme var: “Bu olay gerçekleşiyor, nasıl devam edeceğimi keşfetmeliyim.” Koronavirüs Salgını ve Toplum araştırmamızın 81. haftasındaki sonuçlar bana bu sınıflandırmayı hatırlattı. 81 haftadır araştırma yaptığımıza nazaran salgın 83-84 haftadır ülkemizi etkilemeye devam ediyor demektir. Son hafta sonuçları toplum olarak “depresyon” ve “kabullenme” ortasında olduğumuzu gösteriyor. “Pazarlık” kademesinde çok yüksek oranda uygulanan maske-mesafe önlemleri olay ve kayıplar devam edip de “Depresyon” evresine geçtikçe gevşemeye başlamış. Bir vakitler bu önlemlere ahenk %90’ların üzerinde iken artık maske için %54’e, aralık için ise %24’e gerilemiş halde.

Her iki şahıstan biri, salgınla uğraşın makus gittiğini düşünüyor. Telaşlı olanların oranı %90’ı aşıyor. Bu durumun yarattığı depresif hissin bir göstergesi de vatandaşların üçte ikisinin hayatlarının tekdüze hale geldiğini ve toplumsal etraflarını kaybettiklerini düşünmeleri.

Her dört bireyden üçünün salgının 2022 yılında da devam edeceğini belirtmesi bana “Kabullenme” basamağına geçmeye başladığımızı düşündürdü. Hatta o denli ki her üç bireyden ikisi hayatlarının geri kalanında öbür salgınlar ile de karşılaşacaklarını bekliyorlar. Covid-19’u mağlup etme müddeti uzadıkça salgınlar hayatımızın bir gerçeği üzere kabul edilmeye başlanıyor.

David Kessler, bahsettiğim söyleşide bu beş evreye yeni bir tane daha ekleme konusunda Kübler-Ross’un ailesinden onay aldığını belirtiyor; “Anlam”. Kessler vefatla karşılaşanların son kademede “O karanlık saatlerimin bir manası olmalıydı.” noktasına geleceklerini ön görüyor. Geçtiğimiz hafta 2 ilaç onay aldı, salgını alt etme yolunda bir dev adım daha atıldı. Bu kabus bitecek! Ve umarım tüm bu yaşadıklarımızdan gelecek jenerasyonlara aktarabileceğimiz bir “anlam” çıkartabiliriz.

Toplum maske uzaklık kurallarına artık çok dikkat etmiyor

Soru: Konuttan dışarı çıktığınızda, öbür şahısların ne sıklıkta 1.5 metre toplumsal ara kuralına uyduklarını görüyorsunuz?

Soru: Meskenden dışarı çıktığınızda, öteki şahısların ne sıklıkta maske taktıklarını görüyorsunuz?

Her ne kadar hadise sayılarından ötürü tasa seviyesi artsa da, çabanın gidişatına yönelik çok olumlu düşünülmese de toplumsal aralık kuralına artık uyulmadığı düşünülüyor. Bireylerin yarısı öbür bireylerin toplumsal uzaklığa hiç uymadığını, %26’sı da nadiren uyduklarını belirtiyor. Maske takma konusunda ise biraz daha temkinli olunduğu görülse de tekrar de toplumun %46’sının ya hiç ya da nadiren maske taktığı düşünülüyor.

Bireylerin korona kaygı seviyesi artıyor

Soru: Koronavirüs hadise ve mevt sayılarının düşmemesi sizin Koronavirüs ile ilgili telaş seviyenizi nasıl etkiledi?

Koronavirüs salgınında ülkemizde olay ve mevt sayıların uzun müddettir hiç azalmaması toplumun kaygı seviyesini olumsuz etkiliyor. Bireylerin yalnızca %8’i hadise sayılarının onların tasa seviyesini etkilemediğini belirtirken, %46’sı kaygılarının arttığını söylüyor. %34’ü ise aslında daima kaygılı olduğunu söylemekte.

Yüzde 33 ülkemizde koronavirüsle uğraşın yeterli gittiğini düşünüyor…

Soru: Ülkemizde koronavirüsle gayretin gidişatına dair değerlendirmenizi belirtir misiniz?

Koronavirüs ile gayretin gidişatına yönelik toplumun %33’ü güzel gittiğini düşünürken, çabanın makûs gittiğini düşünenlerinin oranı %48.

Çoğunluk öteki salgınların da gelebileceğini düşünüyor

Soru: 2022 yılında da salgının devam etmesinden çok kaygılıyım

Soru: Hayatım boyunca öteki bir salgınla daha müsabaka olasılığımı yüksek görüyorum

 

Şahısların pandemide toplumsal hayatları da olumsuz etkilenmiş

Soru: Salgın yüzünden toplumsal etrafımı kaybetmişim üzere hissediyorum

Soru: Salgın nedeniyle hayatımın çok tekdüzeleştiğini düşünüyorum

 

Koronavirüs Salgını ve Toplum: Genel Kamuoyu Araştırması 28 EKİM – 2 KASIM 2021

Csa Haber

Gündemin ve Magazinin Tek Adresi CsaHaber.com

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.*

Yorumlar (0)

Herhangi bir yorum yapılmamış.