Konya ve Ankara’daki yırtıcı kuş vefatlarıyla ilgili flaş uyarı! Hepimizi etkileyecek

Csa Haber Kasım 08, 2021

Sercan DİNÇ / milliyet.com.tr
Kuşları, hayat alanlarını ve global biyolojik çeşitliliği müdafaaya çalışan global müdafaa tertipleri iştiraki Birdlife’in Bulgaristan’daki ortağı BSPB’nin bu yıl verici takarak takip ettiği küçük orman kartalı geçtiğimiz günlerde Konya’nın Erdoğdu Mahallesi’nde meyyit bulundu.

Kartalın, yalıtımı yapılmamış elektrik teline çarparak öldüğü belirlendi. Bulgaristan’da göç rotası ile çeşidi tehdit eden faktörlerin araştırılması için vericiyle izlenen kartalın, iki ay evvel yuvasından ayrıldığı açıklandı.

BİR MEVT HABERİ DE ANKARA’DA

Bir öteki haber ise Ankara’dan geldi. Türkiye’de şah kartallar üzerine araştırmalar yapan uzman biyolog Cansu Özcan ve Dev Belgesel takımı şah kartalının tüfekle vurulmuş halde meyyit olarak buldu. Şah kartalının şimdi yavruyken Bulgaristan’da yuvasından düşüp yaralandığı ve tedavisinin akabinde halkalanıp GPS takılarak takip edildiği bildirildi.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Vazifelisi ve Yaban Hayvan Biyoloğu Ergün Bacak meydana gelen vefatlar sonrası milliyet.com.tr’ye kıymetli açıklamalarda bulundu.

YIRTICI KUŞLAR İÇİN TEHDİT FAKTÖRLERİ NELERDİR?

“Yırtıcı kuşlar besin zincirinin en üstünde yer alan cinsler ve bir ekolojik sistemin sağlıklı olup olmadığının göstergesi olan tiplerdir.” diyen Bacak, “Zincirin en altında üretici canlılar dediğimiz bitkiler yer alır ve bu kesimde hem cins çeşitliliği hem de popülasyon durumu hayli yüksektir, zincirin üst basamaklarına çıktıkça canlıların sayıları azalır ve hassasiyetleri artar. O nedenledir bu zincirin en hassas halkası başka tüm canlıların sayısından etkilenen yırtıcı cinslerdir. Zincirin başka halkaların oluşturan başka canlılar üzere, hatta onlardan çok daha fazla halde bu sistemi en çok etkileyen faktör insan ve beşerden kaynaklanan faktörlerdir. Bunlar ortasında insan nüfusunun artması ve buna bağlı olarak gereksinimlerinin artması ile ortaya çıkan habitat kayıplarını birinci sırada sayabiliriz. Habitat kayıplarında üreme, beslenme ve dinlenme alanlarının kayıpları diye kıymetlendirme yapabiliriz.” dedi.

“EN ÇOK ÖLÜMLERİN MEYDANA GELDİĞİ ÜLKELERİN BAŞINDA YER ALIYORUZ”

Bilhassa üreme alanlarının kayıpları telafi edilemeyecek seviyede tipi etkileyebileceğini belirten Bacak, “Sulak alanlarının kurutulması, orman tahribatı, güç üretim alanları ve madencilik için doğal alanların yok edilmesi pek çok kritk tıp için çok büyük tehdit faktörü olmaktadır. Tabi bununla birlikte yırtıcı kuşlar için ülkemizde ve etraftaki coğrafyalarda daha çok rastlanan tehdit faktörleri de sözkonusu. Yırtıcı kuşlar çoklukla uzun ve geniş kanatlı kuşlar olduğu için ve ülkemizde yaşayan bu kuşların pek çok gerek beslenme, gerek göç etme, gerekse yeni üreme alanları bulmak için uzun aralıklar kat etmekte, bu sırada bilhassa güç nakil çizgileri ve çevreci/temiz güç olarak nitelendirilen rüzgar türbinleri bu çeşitlerin ölmesine neden olmaktadır. Son yıllarda, bilhassa Avrupa ülkelerinde yırtıcı kuşlara uydu vericisi takılarak takip edilmesinin artmasıyla bir arada, Avrupa-Afrika kuş göç yolu olan ülkemizde pek çok yırtıcı kuşun ve leyleğin güç nakil çizgilerine çarparak öldüğü görülmektedir. Maalesef ki bu ölümlerin en çok meydana geldiği ülkelerin başında yer alıyoruz. Tıpkı vakitte gaye dışı avcılık denilen ve kâfi eğitim almamış pek çok insanı tüfek/tüfek ruhsatı alması ile etraftaki her canlıya ateş etmesi ile sonuçlanan bir durum da yırtıcı kuşları değerli derecede etkilemektedir. Ülkemizde yırtıcı kuşların tamamının avının yasak olması ve çok büyük cezai yaptırımlarının bulunmasına karşın her yıl bir çok yırtıcı kuş ya yaralanmakta ve tabiata dönememekte ya da hayatını kaybetmektedir. Bu faktörler dışında, yasak olmasına karşın, bilhassa kurtları öldürmek için kurtlar tarafından öldürülen koyun ve keçi ölülerine konulan zehirler de kolay besin arayan yahut leşle beslenen cinslerin toplu vefatlarına neden olmaktadır. Bilhassa akbabalar, kartalların çok büyük bir kısmı ve şahinler bu tip zehirlerden en çok etkilenen yırtıcı tipleridir.” açıklamasını yaptı.

ÖLÜMLERE NASIL MAHZUR OLMALI?

“Ölümlere pürüz olmak aslında kolay olsa da vakit alabilecek çalışmalar ile mümkün olmaktadır.” açıklamasını yapan Ergün Bacak, şu tabirlere yer verdi;

En süratli ve sağlam metot ise bunun bir devlet siyaseti haline gelmesidir. Daha çevreci, ekosistemi esirgeyici ve destekleyici siyasetlerin izlenmesi gereklidir. Örneğin amaç dışı avcılığı engelleyebilmek ismine, avlanma ve silah ruhsatlarının çok kolay verilmesinin önüne geçilmesi gerekir. Canlı cinslerini tanıyan, ekosistemde yerlerini ve kıymetini bilen, gayesi dışında rastgele bir canlıya ateş etmeyecek, ziyan vermeyecek şahıslara lakin tüfek ruhsatı verilmesi, başka tüm insanlarda silahlanmanın engellenmesi mecburidir. Güç tüketiminin çok arttığı, güç üretim ve dağıtım tesislerinin de buna bağlı olarak güzelce çoğaldığı günümüzde, güç nakil sınırlarının kuşlara ziyan vermeyecek halde izolasyonunun yapılması şartnameler ile zarurî kılınmalı, kuşlar ve başka yaban hayvanları için değerli tabiat alanları her ne sebep olursa kesinlikle korunmalıdır. Bu değerli tabiat alanlarına güç, tarım yahut madencilik üzere insan faaliyetlerinin ve tabiat tahribatının yüksek seviyede olduğu farklı gayeler için kullanımına müsaade verilmemeli. Ayrıyeten hayvancılıkta yaban hayvanları tarafından verilen ziyanlar devlet tarafından karşılanarak, insan-hayvan çatışmasını önüne geçilmeli, evcil hayvanlarda kullanılan ilaçların yaban hayvanlarını olumsuz etkileyecek içeriklere sahip olmayan alternatifler ortasından seçilmesi sağlanmalıdır. Tabiki hayatımızdaki tüm mevzularda her vakit bahsedildiği üzere, eğitim konusu eksikliği hissedilen en kıymetli hususlardan birisi olarak karşımıza çıkmakta. İlkokul hatta anaokulundan itibaren tüm çocuklara tabiat, ekoloji ve yaban hayvanları konusunda eğitimler verilmeli, ülkemizin ve dünyanın tüm canlılar için ne kadar değerli olduğu öğretilmeli.

BU TIP ÖLÜMLERİN ARTMASI TABİATTAKİ DENGEYİ NASIL TESİRLER?

Yırtıcı kuşların ölümlerinin artmasıyla ilgili soruya karşılık veren Bacak, “Yırtıcı kuşlar besin piramidinin en üstünde bulunduğu için onları etkileyen ve sayılarını azaltan faktörler, besin zincirindeki tüm canlıları da etkileyecektir. Bilhassa akbaba üzere leş ile beslenen yırtıcı çeşitlerindeki son yıllardaki azalmalar hayvan leşlerinin tabiatta süratli bir biçimde yok edilmemesine neden olmuştur. Süratli bir halde yok edilmeyen leşler de hastalıkların yayılmasına ya direkt ya da dolaylı olarak etkilemektedir.” dedi.

Bacak kelamlarını şöyle sürdürdü; Hindistan’da yapılan bir çalışmada akbabaların azalması sonucu, hayvan leşlerinin köpekler tarafından tüketildiğini, köpekler ortasında kuduz hadiselerinin arttığını ve insanlara kuduz bulaşmasından ötürü sıhhat kesiminde milyarlarca dolarlık kayıplarının olduğunu göstermektedir. Yalnızca leş ile beslenen çeşitlerin değil tüm yırtıcıların ekosistemdeki yeri çok kıymetli olduğu için onların vefatları tabiattaki dengeyi bozacak ve bunun geri dönüşü insanı da olumsuz etkilemektedir. Besinlerinin büyük bir kısmını tarla fareleri olan şahin, kızıl şahin, kerkenez, kulaklı orman baykuşu üzere cinsler yıl boyunca binlerce tarla faresi yiyerek tarımda biyolojik uğraş konusunda en kıymetli yardımcımız pozisyonundadırlar. Yalnızca tarla farelerinin gayretinde değil çekirgelerin ve tarımda ziyan yapan başka büyük böceklerin gayretinde de küçük kerkenez, aladoğan üzere cinslerin katkılarını görmekteyiz.

VEFATLAR TÜM İNSANLIĞI ETKİLEYECEK!

“Dünya yalnızca bizim yaşamamız için bulunan bir gezegen değil” diyen Bacak vatandaşlara davette bulunarak, “Dünya tüm canlıların birbirleriyle alaka halinde bulundukları ve birbirlerine muhtaç oldukları bir ekosistem. Yararını gözümüzle direkt göremesek de bizi varlığımızın, sağlıklı bir hayat sürmemizin ve gelecek jenerasyonların düzgün bir ömür sürmesi için tabiattaki sistemin en düzgün halde işliyor olması zaruridir. Bu nedenle de ekosistemin en değerli ögesi olan yırtıcı canlıları muhafazalı, onların sağlıklı bir ekosistemde yaşamaları için birey ve toplum olarak hareket etmeliyiz. Yoksa onların ziyan gördüğü tüm etkileşimlerde, geri dönüşü tekrar bize olacaktır.” açıklamasını yaptı.

‘BU SON VAHŞET OLSUN’

Meyyit bulunan genç şah kartalın yapılan tetkiklerinde yaralanmaya bağlı enfeksiyon sonucu öldüğünü tespit ettiklerini belirten uzman biyolog Cansu Özcan ise DHA’ya yaptığı açıklamada, “Bu yılın yavrusu şah kartalın jenerasyonu global ölçekte tehlike altında. Kanadında ve göğsünde saçma izleri bulundu, hayvanın ne vakitten beri bu saçmalar ile gezdiğini bilmiyoruz. Ankara’da sabit yerden sinyal veren şah kartala yapılan tetkikler sonucu ateşli silahla yaralanıp öldüğü tespit edildi. Lütfen bu vahşet son olsun” diye davette bulunmuştu.

 

Csa Haber

Gündemin ve Magazinin Tek Adresi CsaHaber.com

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.*

Yorumlar (0)

Herhangi bir yorum yapılmamış.