Toplumsal medya bu metodu konuşuyor! Korona uyarısı…

Csa Haber Kasım 19, 2021

Gülşah Karaman / Milliyet.com.tr – Birçok kişi koronavirüs sırasında ya da sonrasında koku alamama, tat kaybı üzere belirtiler yaşıyor. Bu belirtilerin kısa ya da uzun sürmesiyle ilgili de birbirinden farklı pek çok bilimsel çalışma ve açıklama var.

Koronavirüs geçirmiş hasta profilinde en sık karşılaşılan koku problemleri ise şöyle sıralanıyor: ‘Karantina bitince koku duyusu hiç geri gelmeyenler’, ‘1 ay geçince koku duyusu geri gelmeyenler’, ‘6 ay bekle denilip geri gelmeyenler’, ‘Geri geldiğinde eski sertlikte koku alamayanlar’, ‘Koku duyusu geri geldiğinde kokuları eskisinden farklı ve değişik olarak algılandığını tanım edenler…’

Buna bağlı olarak dünyada birçok tabip, kokuyu geri getirecek değişik formüller paylaşıyor. Dr. Kevin W. Ross’un koku ve tat kaybını saniyeler içinde geri getirdiği argüman ettiği tekniği ise toplumsal medyada gündem oldu. Pekala bu prosedür nasıl uygulanıyor? Öncelikle sağ el kalbin üzerine getiriliyor. Daha sonra sol el işaret parmağı ile iki kaşın ortasına dokunup olfaktöryel hudut uyarılıyor. Birinin yardımıyla başın gerisindeki çıkıntılı (oksipital kemik) kısmına vuruluyor. Birebir süreç lisan ucuyla tekrarlandıktan sonra tat meselesinin da çözüldüğü sav ediliyor.

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, bu ve bunun üzere teknikler hakkında ihtarlarda bulunup, koronavirüs sonrası koku kaybını geri getirecek bilimsel metotlar paylaştı.

KORONAVİRÜSÜN KOKU KAYBINA NEDEN OLMASININ ASIL NEDENİ…

Tüm üst teneffüs yolu enfeksiyonlarında, süreksiz koku duyusu kaybı yaşanabiliyor. Birtakım durumlarda koku alma bozukluğu uzun müddetli kimi durumlarda ise kalıcı olabiliyor. Koronavirüs ise başkalarından farklı olarak çok daha fazla oranda koku alma bozukluğuna yol açan virüs hastalıkları ortasında. Bunun nedenini açıklayan Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, “Virüsün hücre içine girerken kullandığı reseptörler, burun içerisindeki koku alanında yer alan takviye hücrelerinde çok ağır olarak bulunur. Münasebetiyle virüs, hücre içine girerken ve çoğalırken bu bölgede kendisine uygun kapılar bulduğu için koku kaybı koronavirüste karşımıza çok yüksek oranda çıkıyor” dedi.

YÜZDE 70’İ KOKU KAYBI YAŞIYOR

Koronavirüs enfeksiyonu geçiren bireylerin yaklaşık yarısında yüzde 70’e varan oranda koku kaybı ortaya çıkıyor. Koku kaybı oluşan hastaların yüzde 80’i karantina devri bittiğinde koku duyusu tekrar geri gelmiş olarak hayatlarına devam ediyor. 

‘KOKU TESTİ YAPILMASI ŞART’

Koronavirüs sonrası koku alma bozukluğu kalıcı hâle gelebilir mi? Prof. Dr. Altundağ, “Yaptığımız bilimsel çalışmalarda bu hasta kümelerinin hangi oranlarda olduğunu çıkardık ve süreç hakkında çok kıymetli bilgiler sunan çıkarımlarımızı da milletlerarası bilimsel mecmualarda yayımladık. Bu yüzden bu sorunun karşılığı hem evet hem de hayır. Türkiye’de pandemi esnasında koku duyusunu kaybetmiş lakin düzgünleşmiş milyonlarca kişi varken, hâlâ şikayetleri devam eden hastalar da var. Tüm bunları ayırt etmek için de bu hastalara ‘koku testi’ yapılması şart” vurgusunu yaptı.

Aytuğ Altundağ, kişinin kokuyu hangi sertlikte aldığı ve tıpkı vakitte hangi kokuyu ne olarak algılamaya başladığı da tespit edilirse, kaybın kalıcı olup olmayacağı konusunda daha net bilgiler elde edileceğini söyledi. Altundağ, “Koronavirüse bağlı oluşan koku kaybında daha evvelki öteki virüslere bağlı koku kayıplarında  uyguladığımız tedavi usullerinden ve deneyimlerimizden çok yararlandık. Bu da pek çok hastamızın süratlice uygunlaşmasını sağladı” diye konuştu.

‘K-9 YA DA TAZI BURUNA SAHİPSENİZ HASARIN ŞİDDETİ DAHA YÜKSEK’

Koronavirüste kaybedilen koku kaybının çok büyük bir oranda birinci 14 günde geri geldiğini aktaran Altundağ, bir kısmının 1 ay ya da 6 ay sürebildiğini belirtti. 6 aydan daha uzun müddettir şikayetleri devam eden hadiselere da rastlanabildiğini ekledi. 

Altundağ’a nazaran ‘K-9 ya da Tazı Burun’ olarak isimlendirilen buruna sahip olanlar, başka insanlardan çok daha keskin bir biçimde koku kaybına uğruyor. O denli ki bu bireylerde oluşan hasarın daha şiddetli ve müddetinin de uzun olma mümkünlüğü kat kat yüksek. Altundağ, “Bu bireyler hastalık öncesi ömürlerinde da kokuları olağan bireylerden farklı zenginlikte algıladıkları için kayba karşı daha da hassas oluyorlar” dedi.

Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, hastaların ‘bekle gör politikası’ izlememesi gerektiğini, bir an evvel koku testini yaptırıp ne cins bir kayıp yaşadıklarını belirlenmesi konusunda adım atmaları gerektiğinin kıymetle altını çizdi.

DÜNYA GENELİNDE 7 MİLYON KİŞİ BU SORUNU YAŞAYABİLİR!

Birtakım şahıslar, hastalığı atlatsalar da daima bozuk balık, yanmış ekmek kokusu üzere kokular aldıklarını vurguluyorlar. Bunun sebebini parozmi ve kakozmi ismini verilen hastalık sonrası uzun periyotta ortaya çıkan bedenin verdiği bir eksik ya da yanlış güzelleşme yanıtı olarak yorumlayan Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, “Bu durum Uzamış Kovid bulgusu olarak karşımıza çıkıyor ve insanların ömür kalitesini çok önemli oranda etkiliyor. Beslenme sorunları yaşayan ve önemli kilo kaybı olan hastalar var. Yedikleri yemekten keyif alamıyorlar, dışarıda makus bir kokuyla müsabaka dertleri ortaya çıkıyor ve bu his durumlarında da bozulmalara yol açıyor. Sonrasında bu bireylerde bir yetersizlik duygusu da oluşmaya başlıyor. Şayet yakınları anlayışlı davranmazsa, süreç bu bireylerde çok daha travmatik olabiliyor. Salgın üzerine yapılan matematiksel modellemelere nazaran yeni yapılan bir çalışmada dünya genelinde 7 milyon kişinin bu sorunu yaşayacağı ön görülüyor” bilgisini paylaştı.

‘HİÇBİR BİLİMSEL DESTEĞİ OLMAYAN METOTLARA BAŞVURULUYOR’

Son vakitlerde dünya üzerinde birçok hekim kokuyu geri getirecek farklı prosedürler paylaşıyor. Bunlardan biri de Dr. Kevin W. Ross’un koku ve tat kaybını 1 saniyede geri getirdiği sav edilen prosedürü. Altundağ, bu usulün hiçbir bilimsel desteği olmayan, insanların umutlarını yanlış bilgilere yönelten, sıhhat okuryazarlığı düşük olan kümelerde süratle yayıldığını ve sonucu da olumsuz olarak etkilediğini açıkladı. Altundağ, “Hasta kümelerinden hangisiyseniz ona bakmanız lazım. Siz esasen yüzde 80’lik kendi kendine koku kaybı güzelleşen gruptaysanız, aslında kendi güzelleşecek bir durumu ne yaparsanız yapın güzelleştirmiş olacaksınız” diye konuştu.

‘TEREYAĞI SÜREN DE VAR YANMIŞ PORTAKAL KOKLAYAN DA…’

Bu formülle ilgili görüşlerini lisana getirmeye devam eden Prof. Altundağ, “Burnuna tereyağı süren de oldu, yanmış portakal koklayan da Bu usullerle iyileşenler aslında bir şey yapmasa da güzelleşecek şahıslardı. Asıl tedavi aktifliği için üzerinde durulması gereken hasta kümesi uzun periyodik koku kaybı olan hastalardır. Maalesef bu prosedürün de bilimsel aktifliği kanıtlanmamıştır. Bu işlemde yalnızca başınıza parmaklarınızla vurmakla kalacaksınız. Onun yerine lisana getirdiğim tedavi aktifliği kanıtlanmış tedavileri uygulamanız çok daha önemli” açıklamasını yaptı.

KOKUYU GERİ GETİREN PROSEDÜR: MODİFİYE KOKU ANTRENMANI

2009 yılında öbür virüs enfeksiyonlarına bağlı koku kayıplarının tedavisinde dünyada ‘koku idmanı’ ismi verilen bir yol geliştirildi. Aytuğ Altundağ da yurt dışında uygulanan bu prosedürden ilham alarak 2015 yılında modifiye ettiği ve hastaların tedavisinde kullandığı ‘modifiye koku egzersizi’ tekniğini geliştirdiğini belirtti. Memleketler arası bilimsel mecmualarda yayımlanan ve tedavi prosedürlerinin içine alınarak tedavi rehberlerine konulan bu teknik hakkında Altundağ, “Çeşitli kokuların koklanmasına bağlı koku antrenmanı, tüm dünyada değerli bir tedavi usulü olarak koronavirüs sonrası koku kayıplarında da uygulanmaya başladı” ifadelerini kullandı.  

KONUTTA GÜL, LİMON, KARANFİL YAHUT OKALİPTUS KOKLAYIN’

Koku antrenmanı temel alınarak günde 2 kere çeşitli kokulu yağların; örneğin gül-limon ya da karanfil-okaliptus üzere kokuların 9 ay boyunca koklanmasının hastalara değerli yararlar sağlayacağını aktaran Altundağ, “Yalnızca koku idmanıyla güzelleşmeyen hastalar kesinlikle ileri tetkikler için koku değerlendirmelerinin yapılabileceği kliniklere başvursunlar. Bu hastalar için çoğunlukla ek ilaç tedavileri gerekebiliyor. Bu ilaçlar da bireylerin hastalık derecelerine nazaran değişiyor” dedi.

Csa Haber

Gündemin ve Magazinin Tek Adresi CsaHaber.com

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.*

Yorumlar (0)

Herhangi bir yorum yapılmamış.