Tüm dünyayı şaşkına çeviren Türk kadını! Birinci o yaptı, ismini tarihe yazdırdı...CSA HABER

21 Ocak 2022 - 23:04

Tüm dünyayı şaşkına çeviren Türk kadını! Birinci o yaptı, ismini tarihe yazdırdı…

Derleyen: Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – Tıpkı cümle içinde ‘ilk’ ve ‘kadın’ sözlerinin yan yana gelişinin hakkını veren isimlerden …

Tüm dünyayı şaşkına çeviren Türk kadını! Birinci o yaptı, ismini tarihe yazdırdı…
Son Güncelleme :

11 Ocak 2022 - 9:00

Derleyen: Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – Tıpkı cümle içinde ‘ilk’ ve ‘kadın’ sözlerinin yan yana gelişinin hakkını veren isimlerden biri de sayısız muvaffakiyete imza atan Sabiha Rıfat Gürayman. Kendisi birinci mühendis, birinci ekip kaptanı…

Doç. Dr. Günseli Naymansoy’un arşivinden

ÇOCUKLUK YILLARI…

Türkiye tarihinin en gözü pek, en başarılı bayanlarından biri olan Sabiha Rıfat Gürayman, 1910 yılında Makedonya’da dünyaya geldi. Subay bir babanın kızı olan Sabiha Rıfat Gürayman, ilköğretimi Beşiktaş Esma Sultan İlkokulu’nda, ortaöğretimini Nişantaşı Kız Ortaokulu’nu bitirdi ve 1927’ye kadar İstanbul Kız Lisesi’ne devam etti. Eğitim gördüğü yıllarda tıpkı vakitte Atatürk’ün kız çocuklarını eğitime teşvik ediyor olması katiyetle tesadüf değildi.

Hatice Yazıcı, İTÜ Vakfı Mecmuası, 1991, Sayı:1

BASKILARA MARUZ KALDI

Tarihler 1927 yılını gösterdiğinde Mustafa Kemal Atatürk, bugün İstanbul Teknik Üniversitesi olarak bilinen Mühendis Mektebi’ne bayanların da alınmasını istedi. Bu türlü bir mesleğin kendisi için uygun olabileceğini düşünen Sabiha Rıfat, imtihana iki gün kala müracaatta bulundu. Arkadaşı Melek Ertuğ ile birlikte imtihanı kazanarak 350 erkek öğrencinin okuduğu Mühendis Mektebi’nin iki bayan öğrencisinden biri oldu.

Elbette hiçbir şey o ve arkadaşı için kolay olmadı. Eğitim süreci boyunca çok fazla ruhsal baskıya maruz kaldılar lakin pes etmediler.

Hatice Yazıcı, İTÜ Vakfı Mecmuası, 1991, Sayı:1

FENERBAHÇE’NİN KAPTANI SABİHA GÜRAYMAN

Mühendisliğin yanı sıra her vakit kendisini geliştiren Sabiha Rıfat Gürayman, bir yandan da voleybol oynuyordu. Erkeklerle tıpkı kadroda yer alan ve hayli başarılı olan Sabiha Gürayman, Fenerbahçe voleybol ekibine katılarak Türkiye’nin birinci bayan voleybolcusu oldu. O yıllarda ‘kadın voleybol takımı’ olmadığı için kendisi erkek voleybol grubunda oynadı. Tüm zorluklara ve ruhsal baskılara, cinsiyet ayrımcılıklarına maruz kalsa da yaşadıklarından beslenerek güçlenen Sabiha Rıfat, 1929’da İstanbul şampiyonu olan Fenerbahçe voleybol grubunun kaptanı oldu.

‘ŞİMDİ NE YAPACAĞIZ?’

1933 yılında Sabiha Rıfat, sınıf arkadaşı Melek Ertuğ ile diplomalarını alıp mezun oldular. Mezun oldular olmasına fakat asıl sorun artık ne olacağıydı. Arkadaşı Melek Ertuğ Sabiha Rıfat’a “Şimdi ne yapacağız?” sorusunu sorunca Sabiha Rıfat, “Hiç. Herkes üzere, onlar ne yaparsa biz de onu yapacağız” biçiminde karşılık verdi. Mezuniyetinin akabinde Sabiha Rıfat, o yıl Ankara Bayındırlık Baş Mühendisliği’ne atandı.

‘KIZ KÖPRÜSÜ’NÜ YAPTI

Eğitim hayatının akabinde iş hayatının zorluklarıyla da uğraş etmeye başlayan Sabiha Rıfat, Yüksek Mühendis Mektebi’nin en âlâ mezunlarından biri olarak kent dışındaki projelerden biri için Ankara’daki bir köprü imalinde yer aldı. Çalıştığı iş arkadaşlarından bölgedeki insanlara kadar herkes tarafından sevilen ve sayılan Sabiha Gürayman sonunda çalıştığı köprüyü bitirdi. Onu çok seven ve çalışmalarını takdir eden Beypazarı Köyü halkı ise köprünün ismini “Kız Köprüsü” olarak değiştirdi ve o günden beri Sabiha Rıfat Gürayman’ın çalıştığı köprünün ismi “Kız Köprüsü.”

Hatice Yazıcı, İTÜ Vakfı Mecmuası, 1991, Sayı:1

ATATÜRK’E VEFA BORCU

1939 yılında Remzi Gürayman ile evlenen Sabiha Rıfat Gürayman, 1941 yılında TBMM inşaatlarının denetim şefliğini yaparak çalışma hayatında muvaffakiyet basamaklarını bir bir tırmandı. Bir gün hayatının en kıymetli işini yapacağından habersizken 35 yaşında Anıtkabir İnşaatı Başmühendisi oldu. Bu misyonu ise tam 10 yıl sürdürdü.

Hatice Yazıcı, İTÜ Vakfı Mecmuası, 1991, Sayı:1

ANITKABİR’DE BİR ‘KADIN’ MÜHENDİS

Kız çocuklarının okumasını her fırsatta vurgulayan ve destekleyen Atatürk’ün yolunu açtığı kız çocuklarından biri de Sabiha Rıfat Gürayman’dı. Sabiha Rıfat ömrü boyunca bu gerçeğin ve gururun gücüyle yaşadı. Anıtkabir İnşaatı Başmühendisi olduğunda Anıtkabir’de hem bir bayan mühendisin yer alması hem de başmühendis olması tüm dünyaya da örnek oldu. Anıtkabir inşaatı sırasında ziyarette bulunan Yunanistan Başbakanı Venizelos’un kelamları ise gurur vericiydi.

Sabiha Rıfat Gürayman ile tanışan ve tebrik eden Venizelos, “Hayatımda birinci sefer büyük bir işin başında bir bayan görüyorum. Sizi sahiden tebrik ederim” dedi. Anıtkabir vazifesi bitip Atatürk Anıtkabir’e nakledildikten sonra Gürayman, Ulusal Eğitim Bakanlığı Teknik Müşavirlik takımına getirildi. Bu misyondan ise 1963 yılında kendi isteğiyle emekli olarak ayrıldı ve tarihe ismini altın harflerle yazdırdı: ‘İlk bayan Mühendis ve kaptan Sabiha Rıfat Gürayman…’

 

Hatice Yazıcı, İTÜ Vakfı Mecmuası, 1991, Sayı:1

MERT BİR BAYAN OLARAK HAYATA GÖZLERİNİ YUMDU

2003 yılında vefat eden, 93 yıllık dünya serüvenine birçok muvaffakiyet sığdırmış, ismini ilmek ilmek altın harflerle tarihe yazdırmış, Atatürk’e olan vefa borcunu en hoş halde ödemiş Sabiha Rıfat Gürayman, kararlılığı ve azmiyle tüm bayanlara ışık tuttu. 

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.