Kesinlikle bilin: Sedef hastalığıyla ilgili en merak edilen ayrıntılar

Csa Haber Kasım 03, 2021

Sedef hastalığı nasıl ortaya çıkar?

Sedef hastalığı toplumda sık görülen, alevlenmelerle birlikte uzun mühlet devam eden bir hastalıktır. Çoklukla keskin hudutlu, üzerinde hastalığa ismini veren sedef (gümüş) renginde kepeklenmeler (pullanmalar) bulunan kızarıklıklar ile ayırt edilir.

Genetik geçişli bir hastalık mıdır?

Sedef hastalığı tüm dünyada yaygındır; genetik ve çevresel faktörler sıklığını tesirler. Hastalığa yatkınlık ebeveynlerden çocuğa aktarılabilir, lakin çocukta hastalık görülmeyebilir. Her 100 şahıstan bir yahut iki bireyde ortaya çıkar. Erkek ve bayanlarda eşit sıklıktadır. Çoklukla 15-30 yaşlarında başlar.

Sedef hastalığına yol açan faktörler nelerdir?

Nedeni kesin olarak bilinmemektedir; bağışıklık sistemi, genetik ve çevresel faktörlerin tesirli olduğu düşünülmektedir. Çevresel faktörler (streptokoklara bağlı boğaz enfeksiyonları, ilaçlar [kortizon, lityum, kimi tansiyon ilaçları, aspirin vb], çok alkol alımı, sigara, kaşıma, keselenme, güneş yanığı vb.) ve ruhsal gerilim hastalığı başlatabilir yahut alevlendirebilir.

Temasla bir diğerine bulaşır mı?

En kıymetlisi hastalık temasla kimseye bulaşmaz. Aile ve toplum dayanağı çok pahalıdır.

Sedef hastalığının belirtileri nelerdir?

En sık görülen deri belirtileri belirtileri oval yahut yuvarlak, gümüş renginde pullanmalarla kaplı, deriden kabarık kızarıklıklardır. Diz, dirsek, saçlı deri ve kuyruk sokumuna sık yerleşir. Bazen koltuk altı, kasık, göğüs altı, kalçaların ortası, diz gerisi, dirsek iç yüzü ve boyun üzere kıvrım yerlerine de yerleşebilir. Avuçlar ve ayak tabanında görülebilir.

Her 10 hastadan 2’sinde ve 40’lı yaşlarda eklem tutulumu ortaya çıkar. En sık parmak ve bel eklemleri tutulur. Sabah tutukluğu yahut uzun müddet oturma, ayakta kalma ile gelişen tutukluk, el yahut ayak parmaklarında şişlik (“sosis parmak” görünümü) üzere belirtilere neden olur. Eklem tutulumunda, tırnak tutulumu da sıktır. Ekseriyetle hastalığa ilişkin deri belirtileri eşlik eder.

Hastaların yaklaşık yarısında tırnaklar etkilenir. Tırnak yüzeyinde toplu iğne başı büyüklüğünde çukurcuklar, tırnağın yatağından ayrılması, tırnak altında sarımsı renklenme (yağ lekesi görünümü), tırnağın bir kısmının kaybı ve tırnağın özgür kısmının altındaki deride kalınlaşma sık görülen değişikliklerdir.

Sedef hastalığının tanısı klinik bulgularla konabilir. Nadiren deri biyopsisi gerekebilir.

Sedef nasıl bir hastalıktır?

Alevlenmeler ve düzgünlük devirleri ile ekseriyetle uzun müddetli bir hastalıktır. Hastalığın belirtileri ve şiddeti şahıstan bireye, hatta birebir şahısta vakit içinde değişebilir. Hastalarımızın %85’inde hafif seyreder.

Bilhassa şiddetli sedef hastalığı olanlarda kalp damar hastalıkları için yatkınlığa yol açan, kan yağlarında artışa, tansiyon yüksekliğine ve şeker hastalığına sık rastlanmaktadır. Yeniden obezite (aşırı kilo) ve iltihaplı barsak hastalığı da sık görülmektedir.

Sedef hastalığı nasıl tedavi edilir?

Sedef hastalığı ömür uzunluğu süren bir hastalıktır lakin tedbirlerle ve uygun tedavi ile denetim altında tutulabilmektedir. Hastalığı alevlendirebilecek ilaçlar ve davranışlardan (kaşıma, banyoda liflenme, kese, vb.) kaçınılmalıdır. Sonlu tutulumlu sedef hastalığında öncelikle lokal tedaviler seçilmektedir (deri yüzeyindeki kepekleri uzaklaştıran ilaçlar, kortizonlu ilaçlar, kalsipotriol [sentetik D vitamini], kalsinörin inhibitörleri).

Dirençli, yaygın hastalıkta metotreksat, siklosporin-A, asitretin (sentetik A vitamini) ve fototerapi kullanılır. Bunlara karşılık yoksa biyolojik casuslar seçilebilir. Biyolojik casus tedavileri psoriasis tedavisin büyük kademedir ve tedavi amacı %90 üzerinde iyileşmedir. Tedavi seçimi ve müddetinde pek çok faktör tesirlidir.  

Tedavide tabip, hasta ve hasta yakınları işbirliği içinde olmalıdır. Tıbbi tedavi yanı sıra kronik hastalıklarda hayat uzunluğu sağlıklı bir diyetle beslenmek kıymetlidir. Bunun dışında hastalığın direkt temaslı olduğu özel bir diyet yoktur. Gereksiz besin yasaklarından uzak durulmalıdır.

Csa Haber

Gündemin ve Magazinin Tek Adresi CsaHaber.com

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.*

Yorumlar (0)

Herhangi bir yorum yapılmamış.