DOLAR 14,8552 0.19%
EURO 16,3621 0.17%
ALTIN 935,090,28
BITCOIN 6600171,48%
İstanbul
11°

AÇIK

19:28

AKŞAM'A KALAN SÜRE

Balinaların dünyaya olan inanılmaz etkisi! Bedenlerindeki sistem gezegendeki ısı dengesini değiştiriyor
  • Csa Haber
  • Teknoloji
  • Balinaların dünyaya olan inanılmaz etkisi! Bedenlerindeki sistem gezegendeki ısı dengesini değiştiriyor

Balinaların dünyaya olan inanılmaz etkisi! Bedenlerindeki sistem gezegendeki ısı dengesini değiştiriyor

Teknoloji Haberleri

ABONE OL
16 Ağustos 2022 15:53
Balinaların dünyaya olan inanılmaz etkisi! Bedenlerindeki sistem gezegendeki ısı dengesini değiştiriyor
0

BEĞENDİM

ABONE OL

AÇIK OKYANUSLARDA KARBON DÖNGÜSÜ BAĞIMSIZ ŞEKİLLENİYOR

2010’da yayımlanan bir bilimsel makaleye nazaran “İnsanlar ormanları keserek, ağaçları keresteye döndürerek ya da otlakları yok ederek karasal ekosistemdeki karbon seviyesini direkt etkiliyorlar. Açık okyanuslarda ise karbon döngüsü insan tesirinden büsbütün bağımsız şekilleniyor”.

BALİNALARIN NÜFUSU AZALDI

Ancak burada balina avcılığının ekosistemlere tesiri gözardı edilmiş. Beşerler yüz yıllardır balina avlıyor, balinaları yağından kemiğine ve etine dek tüketiyor. Tarihte birinci ticari balina avcılığının MÖ 1000 yılında yapıldığı sanılıyor. O tarihten bu yana da on milyonlarca balina avlandı ve uzmanlar balina nüfusunun yüzde 66 ila yüzde 90 oranında azalmış olabileceğini söylüyor.

ÖLÜ BALİNALARDAKİ KARBON DENİZE KARIŞIYOR

Balinalar öldüklerinde okyanus yerine çöküyor ve bedenlerinde depolanan muazzam ölçüdeki karbon da yüzey sularından derin denizlere karışarak yüz yıllar boyunca burada varlığını sürdürüyor. 2010’da yapılan araştırma, endüstriyel balina avcılığı öncesinde yılda 190 bin ila 1,9 milyon ton karbonun balinalar aracılığıyla okyanus tabanına çöktüğünü ortaya koyuyor.

BALİNA AVCILIĞI ATMOSFERE KARBON OLARAK DÖNÜYOR

Bu her yıl 40 bin ila 410 bin arabanın trafikten men edilmesiyle ulaşılabilecek bir oran. Lakin balina avcılığı nedeniyle bu mümkün olamıyor ve balinalar öldürüldüğünde salınan karbon atmosfere karışıyor. Araştırmayı yürüten isimlerden Maine Üniversitesi’nden deniz bilimci Andrew Pershing, 20’inci yüzyıl boyunca yapılan balina avcılığı sonucunda 70 milyon ton karbondioksitin atmosfere salındığını söylüyor. Pershing, “Bu büyük bir oran, ancak bir yılda 15 milyon araba bu kadar karbon salıyor. Yalnızca ABD’de 236 milyon araba var,” diyor.

BALİNA DIŞKISI FOTOPLANKTONLAR İÇİN EKSİKSİZ BİR BESİN

Ancak balinalar yalnızca öldüklerinde ekosisteme yararlı olmuyorlar. Dışkıları da iklim değişikliği açısından kıymetli bir rol oynuyor. Balinalar okyanusun derinliklerinde besleniyor, dışkılarını çıkarmak için de su yüzeyine dönüyor. Demir açısından son derece güçlü olan balina dışkısı, fotoplanktonların gelişimi açısından eksiksiz bir ortam sunuyor. Fotoplanktonlar mikroskobik büyüklükte olabilirler, fakat hepsi bir bütün olarak ele alındığında gezegenin atmosferine harikulade bir tesirleri kelam konusu.

FOTOPLANKTONLAR AMAZON’DAN DÖRT KAT DAHA ETKİLİ

Dünya’da üretilen karbondioksitin yüzde 40’ını emebildikleri düşünülüyor. Bu Amazon ormanlarının emdiği oranın dört katından fazla.

BALİNA NÜFUSUNUN ARTMASININ NE ÜZERE YARARLARI VAR?

2019’da Milletlerarası Para Fonu IMF’nin yayımladığı bir rapor, okyanuslarda balina nüfusunu arttırmanın yararlarını ele aldı. Buna nazaran, bir balinanın ömrü boyunca emdiği karbonun kıymeti ekoturizm ve daha âlâ balıkçılığın getirdiği katmadeğerle de birleşince, ortalama bir büyük balina 2 milyon doların üzerinde bir kıymet söz ediyor.

BÜTÇELERİNDEN BİR KISMINI BUNA AYIRMALARI ÖNERİLİYOR

Bu çalışmanın arkasındaki ekonomistler mevzuyu teoriden pratiğe taşıyarak dünya genelinde karbon salımına neden olan en önemli firmaların gelirlerinin bir kısmını balina nüfusunun korunmasına harcamasını öneriyor. Bu karmaşık bir plan, lakin imkansız değil. Çünkü tıpkı takım Afrika ormanlarında fillerin avlanmasına karşı da karbon piyasası temelli emsal bir proje üzerinde çalışıyor.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE UĞRAŞ İÇİN AKTİF BİR YOL

Şili’de balinaların bulundukları noktaları akustik olarak tespit eden ve erken ikaz sistemiyle gemiler için alternatif rotalar oluşturan bir sistem de geliştiriliyor. IMF araştırması balinaları muhafazanın iklim değişikliğiyle gayret açısından en önemli önceliklerden biri haline gelmesi gerektiğini savunuyor. Araştırmanın muharrirleri “Balinalar iklim değişikliğiyle çabada eşsiz bir pozisyonda bulundukları için 2015’te imzalanan Paris Mutabakatı’nı imzalamış olan 190 ülkede muhafaza kapsamına alınmaları gerekiyor,” yorumunda bulunuyor.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz. <a href="http://csamedya.com.tr/">sosyal medya hizmetleri</a>